spot_img
HeimNý verk SKUGGAHVERFIÐ, saga úr íslenskum raunveruleika

[Stikla] SKUGGAHVERFIÐ, saga úr íslenskum raunveruleika

-

Jón Gústafsson ræðir við Morgunblaðið um kvikmyndina Skuggahverfið sem hann leikstýrir ásamt Karol­inu Lewicka. Sýningar hefjast í dag.

Á mbl.is segir:

Skugga­hverfið, kvik­mynd leik­stjór­anna og hjón­anna Jóns Ein­ar­son Gúst­afs­son­ar og Karol­inu Lewicka sem frum­sýnd var í fyrra á RIFF, Alþjóðlegri kvik­mynda­hátíð í Reykja­vík, er nú loks­ins kom­in í al­menn­ar sýn­ing­ar hér á landi. Sýn­ing­in á mynd­inni varð aðeins ein í fyrra út af kóf­inu og hef­ur al­menn­um sýn­ing­um verið frestað margoft, að sögn Jóns.

Skugga­hverfið er fyrsta kvik­mynd þeirra hjóna í fullri lengd og fer kanadíska leik­kon­an Britt­any Bristow með aðal­hlut­verkið en hún á ætt­ir að rekja hingað til lands. Þekkt­asti leik­ar­inn er hinn velski John Rhys-Davies sem hef­ur m.a. leikið í kvik­mynd­un­um um Hringa­drótt­ins­sögu og af ís­lensk­um leik­ur­um má nefna Eddu Björg­vins­dótt­ur, Kol­bein Arn­björns­son, Ingu Maríu Eyj­ólfs­dótt­ur og Atla Óskar Fjalars­son.

Eins og tit­ill mynd­ar­inn­ar gef­ur til kynna er sögu­svið mynd­ar­inn­ar Skugga­hverfið og á þeim tíma er góðærið var í há­marki, árið 2007, með til­heyr­andi hús­næðis­bólu. Bristow leik­ur kanadíska konu, Mayu, sem erf­ir hús ömmu sinn­ar í Reykja­vík, konu sem hún þekkti ekki og vissi ekki af. Maya held­ur til Íslands og verður margs fróðari um ræt­ur sín­ar og fortíðina og dul­ar­full­ir at­b­urðir eiga sér stað.

Karol­ina Lewicka leik­stjóri (t.v.) og Krist­in Field­hous kvik­mynda­töku­stjóri.

Örlaga­vald­ur
Tök­ur mynd­ar­inn­ar fóru fram í lok árs 2018 og seg­ir Jón að sag­an og hand­ritið hafi verið lengi í vinnslu þar á und­an og þró­ast og breyst með tím­an­um. „Þetta var upp­haf­lega saga sem pabbi sagði mér af föður sín­um, afa mín­um, sem hafði verið á sjó og átti sex syni og þurfti að halda vinn­unni á bátn­um. Þá veikt­ist amma mín svona harka­lega þannig að hann gat ekki farið á sjó­inn. Það var talið að hún myndi ekki lifa af nótt­ina þannig að hann varð eft­ir og ein­hver ann­ar fékk plássið hans. Svo sökk tog­ar­inn,“ seg­ir Jón. Allt frá því hann heyrði þessa sögu hafi hann verið að hugsa um þessa ör­laga­valda í lífi fólks, sjó­slys­in. Þarna hafi verið fjöl­skylda sem missti fyr­ir­vinn­una, fjöl­skyldu­föður­inn. „Þetta eru vanga­velt­ur um hvað varð um hina fjöl­skyld­una,“ seg­ir Jón og að út frá þessu hafi sag­an í hand­rit­inu spunn­ist. „Við vor­um alltaf heilluð af þessu fólki sem fæðist í Am­er­íku en hef­ur þessi sterku tengsl til Íslands en veit ekki al­veg af hverju. Marg­ir þurfa að koma hingað og kom­ast að því.“

Jón seg­ir að inn í sög­una bland­ist rann­sókn­ir og vanga­velt­ur um hvaða áhrif áföll hafi á næstu kyn­slóðir, áföll sem erf­ist. „Út úr öll­um þess­um pæl­ing­um spratt sag­an um þessa ungu konu sem kem­ur til Íslands þegar amma henn­ar deyr,“ út­skýr­ir Jón. Unga kon­an fái í arf hús í Skugga­hverf­inu og þurfi að ganga frá eig­um gömlu kon­unn­ar. Hana fer fljót­lega að gruna að glæp­ur hafi verið fram­inn.

John Rhys-Davies leik­ur vin afa Mayu, þann sem veikt­ist og af­inn hljóp í skarðið fyr­ir. „Hann hef­ur lifað með sekt­ar­kennd í 50 ár og í fram­haldi af sjó­slys­inu veikt­ist amma Mayu á geði og börn­in voru tek­in af henni. Það er ekki sagt hreint út en í bak­sög­unni okk­ar hef­ur hann verið að passa þessa gömlu konu í 50 ár, passa upp á hana. Hann er með bréf frá afa Mayu sem hann hef­ur reynt að koma til skila í 50 ár en hef­ur ekki getað það því amm­an var and­lega veik og vildi ekki taka við því. Þegar hún deyr vilja verk­tak­ar kom­ast yfir húsið og sá hluti sög­unn­ar kem­ur úr því sem var að ger­ast hérna í kring­um 2007, þegar verk­tak­ar voru að hrekja fólk úr hús­um og í Skugga­hverf­inu sér­stak­lega. Þeir ætluðu að rífa þau öll niður og byggja há­hýsi í staðinn og tókst það með sum hús og út úr þessu kom bar­átta þar sem fólk var að berj­ast fyr­ir því að vernda þessi hús sem síðan endaði með því að Reykja­vík­ur­borg setti á þessa hundrað ára reglu,“ seg­ir Jón og á þar við að hús sem eru hundrað ára eða eldri séu friðuð með lög­um. Nú standi þar eft­ir nokk­ur hús, yfir 100 ára göm­ul og sum hver í mik­illi niðurníðslu. Jón seg­ir þess­ar sög­ur all­ar koma úr ís­lensk­um veru­leika og end­ur­spegla hann á einn eða ann­an hátt.

Finn­ur fyr­ir návist ömmu
Hinir framliðnu koma líka við sögu í mynd­inni því Maya finn­ur fyr­ir ömmu sinni heit­inni, návist henn­ar. Jón seg­ir það þekkt fyr­ir­bæri að fólk finni fyr­ir návist sinna heitt­elskuðu í ein­hvern tíma eft­ir and­lát þeirra og þarna er komið að trú Íslend­inga á drauga og hið yf­ir­nátt­úru­lega. Hversu opn­ir Íslend­ing­ar eru fyr­ir hug­mynd­um um aðrar vídd­ir, eins og Jón kemst að orði. „Við erum sér­stak­lega opin fyr­ir því og ég rann­sakaði mikið drauga­sög­ur þegar við vor­um að skrifa þetta,“ seg­ir hann og að hand­ritið og mynd­in hafi verið gerð með það í huga að ekki væri alltaf ljóst hver væri lífs og hver liðinn. Dæmi svo hver fyr­ir sig.

„Eins og þú ert bú­inn að heyra er þetta al­gjör­lega úr ís­lensk­um upp­lif­un­ar­heimi og ís­lensk­um raun­veru­leika,“ seg­ir Jón að lok­um um Skugga­hverfið, eða Shadowtown eins og hún heit­ir á ensku. Mynd­in verður sýnd í Há­skóla­bíói og Sam­bíó­un­um í Álfa­bakka.

HEIMILDMbl.is
Klapptré
Klapptré er sjálfstæður miðill sem birtir fréttir, viðhorf, gagnrýni og tölulegar upplýsingar um íslenska kvikmynda- og sjónvarpsbransann. Ritstjóri og ábyrgðarmaður er Ásgrímur Sverrisson.

NÝJUSTU FÆRSLUR