Einars Heimissonar minnst með nýrri heimildamynd, “Undur einnar stundar”

einar-heimisson-undur-einnar-stundarEinar Heimisson sagnfræðingur, rithöfundur og kvikmyndahöfundur hefði orðið fimmtugur í dag, en hann lést aðeins 31 árs að aldri 1998. Hans verður minnst í kvöld í Seltjarnarneskirkju kl. 20, þar sem meðal annars verður frumsýnd ný heimildamynd um hann og verk hans, Undur einnar stundar, sem Kristrún Heimisdóttir systir Einars og Karl Lilliendahl kvikmyndagerðarmaður hafa gert. Allir eru velkomnir og aðgangur ókeypis.
Kristrún ræðir við Morgunblaðið um Einar og myndina:
„Já, það er al­veg óhætt að segja að hon­um bróður mín­um hafi legið mikið á hjarta. Þegar höf­und­ar­verk hans er skoðað í heild sést skýrt hvernig hann sam­einaði aga og þjálf­un manns sem lokið hafði doktors­prófi í sagn­fræði og djúpa samúð með fólki sem verður illa úti,“ seg­ir Kristrún Heim­is­dótt­ir.

„Mynd­inni er ætlað að gefa yf­ir­sýn um verk hans og ein­skorðast við það. Ég vann hana hratt eins og ég lærði að víla ekki fyr­ir mér þegar ég var íþróttaf­réttamaður á Sjón­varp­inu. Svo var ég líka svo ótrú­lega lán­söm að Karl Lilliendahl, sem er í senn listamaður og frá­bær hand­verksmaður í kvik­mynda­gerð, gekk í lið með mér. Við slóg­um upp vinnu­búðum í Osló, þar sem hann starfar hjá NRK, Karl, Edda Jóns­dótt­ir kona hans alda­vin­kona mín og ég. Það sam­starf var gott og ár­ang­urs­ríkt eins og von­andi sést í mynd­inni.“

Erfiður sann­leik­ur

Ein­ar gerði alls 10 heim­ild­ar­mynd­ir fyr­ir sjón­varp, eina bíó­mynd (María, 1997), Vaka-Helga­fell gat út tvær skáld­sög­ur eft­ir hann og að auki þýddi hann ljóð og smá­sög­ur margra höfuðskálda Þýska­lands. Má þar meðal ann­ars nefna hina frægu bók Inge Aicher-Scholl um and­spyrnu­hreyf­ing­una Hvítu rós­ina. Þá gerði Ein­ar fjölda út­varpsþátta. Mynd­ir hans í sjón­varpi nutu óvenju­mik­ils áhorfs allt frá upp­haf­inu í ág­úst 1989 þegar fyrsta mynd­in Gyðing­ar á Íslandi fékk mesta áhorf allra dag­skrárliða utan frétta.

„Ein­ar var 22 ára námsmaður í Frei­burg í Þýskalandi og fann konu sem hafði verið rek­in frá Íslandi ásamt eig­in­manni og tveim­ur ung­um börn­um. Þau voru gyðing­ar og flúðu of­sókn­irn­ar. Bogi Ágústs­son sýndi Ein­ari það traust að hann gerði mynd­ina og hún er enn gríðarlega sterk. Í efnis­tök­um er vand­lega gætt jafn­væg­is og sag­an öll kem­ur fram. Áhorf­end­um var brugðið því þetta er erfiður sann­leik­ur. Þessi mynd og aðrar eft­ir Ein­ar eiga sér­stak­lega ríkt er­indi nú.“

Hinrik Ólafsson og Barbara Auer í Maríu eftir Einar Heimisson frá 1997.

Hinrik Ólafsson og Barbara Auer í Maríu eftir Einar Heimisson frá 1997.

Egill Helgason minnist einnig Einars í pistli:

Einar Heimisson var einstaklega hæfileikaríkur og glæsilegur maður sem kom miklu í verk á stuttri ævi. Hann varð bráðkvaddur í Þýskalandi 1998, aðeins 31 árs að aldri. Einar var mörgum harmdauði, íslenskt menningarlíf missti mikið við fráfall hans og kannski íslensk stjórnmál líka.

Einar var afskaplega hugmyndaríkur maður og fundvís á merkilega hluti. Hann skrifaði doktorsritgerð við háskólann í Freiburg um það hvernig Íslendingar höndluðu flóttamannamál á árunum fyrir stríð. Hann lærði sagnfræði og bókmenntir, en leitaði stöðugt nýrra leiða til að finna hugðarefnum sínum og þekkingu farveg.

Hann skrifaði skáldsögu um þetta efni, Götuvísu gyðingsins, þegar hann var aðeins 22 ára. Þarna eru lýsingar á því hvernig þjóðfélagið snerist gegn flóttamönnum af gyðingaættum og hrakti þá burt.

Einar stundaði líka kvikmyndanám í Munchen og gerði heimildarmyndir fyrir sjónvarp. Tvær þeirra fjölluðu um innflytjendamálin sem honum voru hugleikin, en einnig er minnisstæð mynd sem nefndist Hvíti dauðinn og fjallaði um baráttuna gegn berklaveikinni.

Loks leikstýrði hann kvikmynd í fullri lengd sem hét María og skrifaði handritið að henni. Myndin segir frá ungri þýskri konu sem flýr framrás Rauða hersins í stríðslok en býðst svo að fara til Íslands og setjast að á afskekktum bæ.

Einar lék á fiðlu, stofnaði félag um klassíska tónlist þegar hann var í menntaskóla og fjallaði um tónlist í útvarpinu. Hann þýddi bækur og ljóð, unni sér ekki hvíldar. Það kann jafnvel að vera að hann hafi keyrt sig of hart áfram, gert of miklar kröfur til sjálfs sín.

Einar var jafnaðarmaður að hugsjón, og flest verk hans fjalla um mannúð eða skort á henni.  Hann hefði getað lagt fyrir sig stjórnmál hefði hann viljað og komist í fremstu röð – slíkir voru hæfileikarnir og gáfurnar.

Einar Heimisson hefði orðið fimmtugur í dag. Hann fæddist 2. desember 1966. Minningarkvöld um hann verður í Seltjarnarneskirkju en þar verður forsýnd heimildarmynd um hann sem nefnist Undur einnar stundar. Höfundar hennar eru Kristrún, systir Einars, og Karl Lilliendahl.

Athugasemdir

álit

Um höfundinn
Klapptré er sjálfstæður miðill sem birtir fréttir, viðhorf, gagnrýni og tölulegar upplýsingar um íslenska kvikmynda- og sjónvarpsbransann. Ritstjóri og ábyrgðarmaður er Ásgrímur Sverrisson.

Tengt efni